Krankenkasse: Jak skutecznie zrezygnować z niemieckiego ubezpieczenia zdrowotnego? cz.I

Wyrejestrowanie się z niemieckiej kasy chorych (Krankenkasse) to jeden z najważniejszych kroków formalnych, które należy wykonać po zakończeniu pracy lub opuszczeniu Niemiec. Niedopełnienie tego obowiązku, nawet w przypadku wyjazdu za granicę, może skutkować wielomiesięcznym naliczaniem składek i powstaniem zadłużenia.

Powszechne jest przekonanie, że za wyrejestrowanie odpowiada pracodawca. Jednak, jak pokazuje niemieckie prawo, pracodawca zgłasza zakończenie stosunku pracy, ale to ubezpieczony odpowiada za udowodnienie, że jego obowiązek ubezpieczeniowy ustał.

Scenariusz: Ubezpieczenie przez pracodawcę (Pflichtversicherung)

Najczęściej dotyczy to osób zatrudnionych na umowę o pracę.

Rola pracodawcy (Arbeitgeber)

Pracodawca ma obowiązek zgłoszenia do ubezpieczalni zakończenia stosunku pracy (Abmeldung zur Sozialversicherung). Informuje to kasę chorych, że przestał odprowadzać składki.

Czego to nie załatwia: Zgłoszenie pracodawcy oznacza tylko koniec ubezpieczenia obowiązkowego. Automatycznie, jeśli ubezpieczalnia nie otrzyma od Ciebie innych dokumentów, może przenieść Cię do ubezpieczenia dobrowolnego (freiwillige Versicherung) i nadal naliczać składki – nawet jeśli fizycznie wyjechałeś z Niemiec.

Rola Pracownika (Uregulowanie obowiązku ubezpieczeniowego)

Jeśli Twoim celem jest całkowite zakończenie ubezpieczenia w Niemczech (np. z powodu powrotu do Polski), musisz samodzielnie podjąć aktywne kroki:

Krok	Działanie	Cel / Wymagany dowód
1. Wymeldowanie	Udaj się do Urzędu Meldunkowego (Bürgeramt).	Uzyskaj Potwierdzenie Wymeldowania (Abmeldebescheinigung) – dokument kluczowy przy opuszczaniu niemieckiego systemu.
2. Wniosek	Sporządź pisemne wypowiedzenie członkostwa (Kündigung) i wskaż jako powód wyjazd za granicę.	Wniosek musi być jasny i zawierać datę planowanego zakończenia ubezpieczenia.
3. Załączniki	Dołącz kopie wymaganych dokumentów.	1. Abmeldebescheinigung oraz 2. Dowód nowego ubezpieczenia (np. umowa o pracę w Polsce, rejestracja w NFZ, potwierdzenie z ZUS lub formularz S1/E104).
4. Wysłanie	Wyślij komplet dokumentów listem poleconym z potwierdzeniem odbioru (Einschreiben).	To jedyny dowód w przypadku ewentualnego sporu, że Kasa Chorych otrzymała Twoje wypowiedzenie.
5. Potwierdzenie	Oczekuj na pisemne Potwierdzenie Zakończenia Ubezpieczenia (Kündigungsbestätigung).	Tylko ten dokument daje 100% pewności, że Twoje członkostwo i obowiązek płacenia składek ustały.

Okres ochronny: Po rozwiązaniu umowy o pracę zazwyczaj przysługuje Ci jeszcze 30 dni ochrony ubezpieczeniowej (Nachgehender Leistungsanspruch). Jest to czas na uregulowanie formalności, ale nie zwalnia z obowiązku złożenia formalnego wypowiedzenia.

Okres wypowiedzenia zazwyczaj wynosi 2 miesiące liczony jest od końca miesiąca, w którym złożyłeś wniosek. W tym czasie nadal obowiązuje ubezpieczenie i trzeba opłacać składki.