Jak uzyskać rentę wdowią w Niemczech? cz.I

Utrata bliskiej osoby to ogromny ciężar, a formalności związane z niemiecką biurokracją mogą w tym czasie wydawać się wręcz przytłaczające. Jeśli Twój współmałżonek pracował w Niemczech, masz prawo do wsparcia finansowego, które może znacząco odciążyć Twój budżet.

Oto konkretny przewodnik na rok 2026, oparty na aktualnych danych z Deutsche Rentenversicherung (DRV), przygotowany specjalnie z myślą o Polakach.

Kto ma prawo do niemieckiej renty wdowiej?

Niemiecki system rozróżnia dwa rodzaje renty: małą (Kleine Witwenrente) i dużą (Große Witwenrente). Aby ubiegać się o którąkolwiek z nich, muszą zostać spełnione trzy podstawowe warunki:

• Okres wyczekiwania (Wartezeit): Zmarły musiał opłacać składki na ubezpieczenie emerytalne w Niemczech przez co najmniej 5 lat (lub pobierać już niemiecką emeryturę/rentę). Uwaga: dzięki przepisom unijnym, do tego okresu można wliczyć również lata pracy w Polsce (ZUS), jeśli w samych Niemczech zabrakło stażu.

• Trwałość małżeństwa: Małżeństwo musiało trwać przynajmniej rok. Wyjątkiem są nagłe wypadki (np. wypadek samochodowy), gdzie renta przysługuje nawet po krótszym stażu.

• Brak ponownego zamążpójścia: Jeśli wyjdziesz ponownie za mąż/ożenisz się, prawo do renty wygasa (choć możesz wtedy liczyć na tzw. odprawę – Rentenabfindung).

Mała czy Duża Renta?

W 2026 roku granica wieku dla „dużej” renty znów nieznacznie się przesunęła.

Mała renta wdowia (Kleine Witwenrente)

• Dla kogo: Dla osób poniżej 46 lat i 6 miesięcy (stan na 2026 rok), które nie wychowują dzieci i są zdolne do pracy.

• Ile: 25% emerytury, którą otrzymywałby zmarły.

• Czas: Wypłacana tylko przez 24 miesiące (chyba że podlegasz pod tzw. „stare prawo” – ślub przed 2002 rokiem i jeden z małżonków urodzony przed 2.01.1962).

Duża renta wdowia (Große Witwenrente)

• Dla kogo: Musisz mieć ukończone 46 lat i 6 miesięcy lub wychowywać dziecko poniżej 18. roku życia lub być niezdolnym do pracy.

• Ile: Zazwyczaj 55% (lub 60% według starego prawa) emerytury zmarłego.

• Czas: Wypłacana dożywotnio.

Bonus na start: "Sterbevierteljahr"

Niemcy wiedzą, że pierwsze miesiące są najtrudniejsze. Przez pierwsze 3 miesiące po śmierci małżonka otrzymujesz tzw. Sterbevierteljahr. Oznacza to, że wypłacane jest 100% emerytury, którą otrzymywał zmarły, a Twoje własne dochody nie są w tym czasie w ogóle brane pod uwagę.