Jak Polak może uzyskać zasiłek dla bezrobotnych w Niemczech?

Podstawowe informacje o systemie zasiłków

W Niemczech funkcjonują dwa główne świadczenia dla osób bez pracy:

Arbeitslosengeld I (ALG I) – zasiłek ubezpieczeniowy dla osób, które wcześniej pracowały i opłacały składki na ubezpieczenie na wypadek bezrobocia.

Arbeitslosengeld II (ALG II) – tzw. Hartz IV, czyli wsparcie socjalne dla osób, które nie mają prawa do ALG I lub wyczerpały okres jego pobierania i nie mają środków do życia.

Kto może ubiegać się o Arbeitslosengeld?

Jako obywatel Polski, masz prawo do zasiłku, jeśli:

Jesteś obywatelem UE

Z racji członkostwa Polski w Unii Europejskiej, obywatele Polski mają takie same prawa do pracy i zasiłków w Niemczech jak obywatele niemieccy, o ile spełnią wszystkie wymagania ustawowe.

Spełniasz warunek stażu pracy

Aby otrzymać ALG I, musisz:

• Przepracować co najmniej 12 miesięcy w ciągu ostatnich 30 miesięcy zatrudnienia w Niemczech,

• W tych okresach opłacane były składki na ubezpieczenie na wypadek bezrobocia.

Rejestrujesz się jako bezrobotny

Musisz zgłosić się osobiście do lokalnego Agentur für Arbeit (niemiecki urząd pracy) jako osoba bezrobotna i złożyć wniosek o zasiłek.

Jakie dokumenty są potrzebne?

Do ubiegania się o Arbeitslosengeld I przygotuj m.in.:

• Dowód tożsamości (paszport lub dowód osobisty),

• Umowy o pracę i świadectwa zakończenia zatrudnienia,

• Potwierdzenia wynagrodzeń (Lohnabrechnungen) za ostatni okres zatrudnienia,

• Dokumenty dotyczące zameldowania (Meldebescheinigung),

• Zaświadczenia o okresach składkowych.

Ile wynosi zasiłek?

• ALG I zwykle wynosi ok. 60% netto ostatniego wynagrodzenia,

• Jeśli masz dzieci lub na Twoje utrzymanie wpływa renta rodzinne, wsparcie może wynieść ok. 67% netto.

Jak długo trwa wypłata?

Okres, przez który możesz otrzymywać Arbeitslosengeld I, zależy od historii zatrudnienia:

ALG II – wsparcie socjalne

Jeśli:

• nie spełniasz warunków do ALG I,

• wyczerpałeś już swoje prawo do ALG I,

• albo Twoje dochody są zbyt niskie,

możesz ubiegać się o ALG II (Hartz IV) — pomoc socjalną dla osób z niskim dochodem. Ten zasiłek zapewnia minimum egzystencji, a jego wysokość zależy od sytuacji rodzinnej i mieszkania.

Transfer zasiłku do Polski

Masz też możliwość przeniesienia pobierania zasiłku z Niemiec do Polski, jeśli:

• jesteś uprawniony do zasiłku w Niemczech,

• planujesz szukać pracy w Polsce,

• zgłosisz to w odpowiednim czasie i otrzymasz dokument U2 przed wyjazdem.

Ten dokument pozwala pobierać niemieckie świadczenie przez 3–6 miesięcy podczas poszukiwania pracy w innym kraju UE.

Czego unikać i o czym pamiętać?

• Musisz zarejestrować się jako bezrobotny nie później niż w pierwszych tygodniach po utracie pracy – inaczej możesz stracić część świadczeń.

• Jeżeli sam zrezygnujesz z pracy bez ważnej przyczyny, urząd może nałożyć karencję (blokadę zasiłku nawet do 12 tygodni).

• Jeżeli mieszkasz w Niemczech tylko w celu szukania pracy (bez pracy), możesz otrzymać świadczenia socjalne dopiero po 5 latach legalnego pobytu.

Podsumowanie

1. Polacy mogą uzyskać zasiłek dla bezrobotnych w Niemczech na takich samych zasadach jak obywatele niemieccy.

2. Przyznanie ALG I zależy od stażu pracy i odprowadzania składek.

3. Można przenieść prawo do zasiłku do Polski, jeśli spełnione są określone warunki.

4. Jeśli nie kwalifikujesz się do ALG I, możesz starać się o ALG II, czyli minimum socjalne