Zasiłek chorobowy w Szwecji?

Praca w Szwecji to dla wielu Polaków szansa na lepsze zarobki i stabilizację. Jednak życie pisze różne scenariusze i czasem organizm mówi „stop”. Co wtedy? Czy system, który słynie z wysokich podatków, faktycznie otacza pracownika opieką?

Oto praktyczny przewodnik po szwedzkim zasiłku chorobowym (sjukpenning) z perspektywy polskiego pracownika.

Pierwszy dzień, czyli „Karensavdrag”

W Polsce często obawiamy się „chorobowego”, bo kojarzy się z mniejszą wypłatą. W Szwecji zasada jest konkretna: pierwszy dzień choroby jest bezpłatny.

Nazywa się to karensavdrag (potrącenie karencyjne). Zamiast po prostu nie płacić za pierwszy dzień, pracodawca potrąca kwotę odpowiadającą średniemu dziennemu wynagrodzeniu (zazwyczaj 20% tygodniowego czasu pracy). Ma to zapobiegać nadużywaniu krótkich zwolnień.

Dni 2–14: Płaci pracodawca (Sjuklön)

Jeśli Twoja choroba trwa dłużej niż jeden dzień, od drugiego do czternastego dnia włącznie wynagrodzenie wypłaca Ci bezpośrednio pracodawca.

• Ile dostaniesz? Standardowo jest to 80% Twojej pensji brutto.

• Formalności: Musisz poinformować pracodawcę o chorobie już pierwszego dnia. Zazwyczaj do 7 dnia choroby nie potrzebujesz zaświadczenia od lekarza – wystarczy Twoje zgłoszenie (tzw. sjukanmälan).

Od 15 dnia: Wkracza Försäkringskassan

Jeśli po dwóch tygodniach nadal nie możesz wrócić do pracy, Twój pracodawca przestaje płacić, a sprawę przejmuje szwedzka kasa ubezpieczeń społecznych Försäkringskassan.

Kluczowe warunki dla Polaka:

1. Rejestracja: Musisz być zarejestrowany w Szwecji i posiadać prawo do świadczeń (ubezpieczenie zdrowotne).

2. SGI (Sjukpenninggrundande inkomst): To Twoja podstawa wymiaru zasiłku. Försäkringskassan wylicza ją na podstawie Twoich rocznych zarobków w Szwecji. Ważne jest, aby Twoja praca była legalna i zgłoszona.

3. Zaświadczenie lekarskie: Od 8. dnia choroby zaświadczenie od lekarza (läkarintyg) jest absolutnie niezbędne.

Ile pieniędzy realnie wpłynie na konto?

Większość osób może liczyć na około 80% dochodu, ale istnieje górny limit zarobków, powyżej którego zasiłek już nie rośnie.

Wiele szwedzkich układów zbiorowych (kollektivavtal) przewiduje dodatkowe dopłaty od pracodawcy, dzięki którym w trakcie choroby możesz otrzymywać nawet 90% swojej normalnej pensji. Warto sprawdzić to w swojej umowie!

Pułapki, na które warto uważać

Brak Personnummer

Jeśli pracujesz na krótkim kontrakcie i masz tylko numer tymczasowy (samordningsnummer), proces uzyskania zasiłku może być bardziej skomplikowany. Musisz udowodnić, że pracujesz i mieszkasz w Szwecji.

Choroba podczas urlopu

Jeśli zachorujesz, będąc na urlopie (nawet w Polsce!), masz prawo przerwać urlop i zamienić go na dni chorobowe. Pamiętaj jednak, by zgłosić to pracodawcy natychmiast – najlepiej w tym samym dniu.

Powrót do Polski na leczenie

Jeśli chcesz wyjechać do Polski, aby tam się leczyć, będąc na szwedzkim zasiłku, musisz najpierw uzyskać zgodę z Försäkringskassan. Wyjazd bez zgłoszenia może skutkować wstrzymaniem wypłat.

Co zrobić krok po kroku, gdy zachorujesz?

1. Poinformuj pracodawcę natychmiast (SMS, telefon, system firmowy).

2. Zadbaj o lekarza: Jeśli czujesz, że nie wrócisz do pracy w ciągu tygodnia, umów wizytę w przychodni (Vårdcentral) przed upływem 7 dnia.

3. Sprawdź konto na Försäkringskassan: Jeśli masz BankID, możesz łatwo śledzić swoją sprawę online. Jeśli nie – przygotuj się na drogę papierową.

Szwedzki system jest solidny, ale wymaga skrupulatności w papierach. Jeśli grasz fair i dopełniasz terminów, „chorobowe” pozwoli Ci spokojnie wrócić do zdrowia bez obawy o finanse.