Ograniczony czy nieograniczony obowiązek podatkowy w Niemczech?

Wybór między ograniczonym a nieograniczonym obowiązkiem podatkowym w Niemczech to jedna z najważniejszych decyzji dla Polaków pracujących za Odrą. Od tego statusu zależy nie tylko wysokość płaconego podatku, ale także dostęp do licznych ulg i wysokiej kwoty wolnej od podatku, która w 2026 roku wynosi aż 12 348 €.

Nieograniczony obowiązek podatkowy (Unbeschränkte Steuerpflicht)

Ten status jest najbardziej korzystny dla podatnika. Oznacza on, że jesteś traktowany przez niemiecki urząd skarbowy (Finanzamt) jak "tutejszy" rezydent.

Kogo dotyczy?

Zgodnie z § 1 ust. 1 niemieckiej ustawy o podatku dochodowym (EStG), podlegasz mu automatycznie, jeśli spełniasz jeden z warunków:

• Masz miejsce zamieszkania w Niemczech (np. wynajęte mieszkanie, w którym faktycznie przebywasz).

• Twoje "zwykłe miejsce pobytu" znajduje się w Niemczech – w praktyce oznacza to przebywanie na terenie kraju przez co najmniej 183 dni w roku kalendarzowym.

Co to oznacza w praktyce?

• Podatek od dochodów światowych: Niemcy mają prawo opodatkować wszystkie Twoje dochody (również te z Polski czy innych krajów), choć umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania chronią Cię przed płaceniem podatku dwa razy.

• Pełne ulgi: Masz prawo do pełnej kwoty wolnej od podatku (12 348 € w 2026 r.).

• Wspólne rozliczenie: Możesz rozliczyć się z małżonkiem (nawet jeśli mieszka w Polsce), co często drastycznie obniża podatek.

• Dodatkowe odliczenia: Możesz odliczyć koszty dojazdów do pracy, prowadzenia podwójnego gospodarstwa domowego czy koszty edukacji dzieci.

Ograniczony obowiązek podatkowy (Beschränkte Steuerpflicht)

Dotyczy osób, które pracują w Niemczech, ale nie mają tam centrum interesów życiowych ani nie przebywają tam wystarczająco długo.

Kogo dotyczy?

Osób, które:

• Nie mają w Niemczech stałego miejsca zamieszkania.

• Przebywają w Niemczech krócej niż 183 dni w roku (np. pracownicy sezonowi, delegowani na krótkie projekty).

Co to oznacza w praktyce?

• Opodatkowanie tylko dochodu z Niemiec: Finanzamt interesuje wyłącznie to, co zarobiłeś na terenie Niemiec.

• Brak wielu ulg: Zazwyczaj nie możesz skorzystać ze wspólnego rozliczenia z małżonkiem ani odliczyć wielu kosztów osobistych (np. ubezpieczeń czy darowizn).

• Ryzyko braku kwoty wolnej: W niektórych formach opodatkowania ograniczonego kwota wolna nie jest stosowana automatycznie, co sprawia, że podatek jest pobierany od pierwszego zarobionego euro.

"Fikcyjny" nieograniczony obowiązek podatkowy – opcja dla Polaków

To kluczowy mechanizm dla osób, które mieszkają w Polsce, ale większość dochodów osiągają w Niemczech (np. pracownicy dojeżdżający). Na własny wniosek możesz zostać uznany za rezydenta podatkowego w Niemczech, jeśli spełnisz jeden z dwóch warunków:

1. Przynajmniej 90% Twoich całkowitych dochodów w danym roku pochodzi z Niemiec.

2. Twoje dochody spoza Niemiec (np. z Polski) nie przekraczają określonego limitu (w 2026 r. jest to kwota wolna, czyli 12 348 €).

Dlaczego warto? Nawet jeśli mieszkasz w Polsce, przejście na "fikcyjny" nieograniczony obowiązek pozwala Ci na wspólne rozliczenie z małżonkiem i korzystanie z niemieckich ulg prorodzinnych, co często kończy się wysokim zwrotem podatku.

Podsumowanie i kolejny krok

Decyzja o tym, jaki status wybrać, zależy od Twojej sytuacji rodzinnej i proporcji dochodów między Polską a Niemcami. Jeśli pracujesz w Niemczech przez większość roku, prawie zawsze najbardziej opłaca się dążyć do nieograniczonego obowiązku podatkowego.

Potrzebujesz pomocy: przy rozliczeniu podatku z Niemiec skontaktuj się z nami: telefonicznie (+48) 602 370 506 i mailem: info@zwrotpodatkow.pl