Niemiecki PIT: Horror czy formalność? Wszystko, co Polak na Gewerbe musi wiedzieć o rozliczeniu rocznym cz.I

Słowo Finanzamt (urząd skarbowy) potrafi wywołać dreszcze nawet u rodowitych Niemców. Dla Polaka prowadzącego działalność typu Gewerbe, bariera językowa i gąszcz przepisów mogą wydawać się murem nie do przebicia. Jednak niemiecki system podatkowy, choć skomplikowany, jest logiczny i – co najważniejsze – daje wiele możliwości odliczeń, o których w Polsce moglibyśmy tylko pomarzyć.

Oto przewodnik po tym, co musisz wiedzieć, by nie tylko przetrwać rozliczenie roczne, ale i wyjść na nim korzystnie.

1. Czy muszę się rozliczać?

Jeśli prowadzisz Gewerbe, odpowiedź brzmi krótko: Tak. W przeciwieństwie do osób zatrudnionych na etacie (które często mogą, ale nie muszą składać deklaracji), przedsiębiorcy mają bezwzględny obowiązek złożenia zeznania podatkowego (Steuererklärung), nawet jeśli firma przyniosła stratę lub nie zarobiła ani euro.

Uwaga: Jeśli nie złożysz deklaracji, Finanzamt sam oszacuje Twój dochód (tzw. Schätzung). Urzędnicy zazwyczaj zakładają bardzo optymistyczny (wysoki) wariant Twoich zarobków, co kończy się żądaniem zapłaty gigantycznego podatku.

2. Terminy – Świętość w niemieckiej biurokracji

Niemiecki urząd nie lubi spóźnialskich. Terminy są sztywne, a za ich przekroczenie grożą kary (Verspätungszuschlag).

• Samodzielne rozliczenie: Zazwyczaj do 31 lipca roku następującego po roku podatkowym (np. za rok 2024 do 31 lipca 2025).

• Przez doradcę podatkowego (Steuerberater): Termin jest znacznie dłuższy, zazwyczaj aż do końca lutego drugiego roku po roku podatkowym. To jeden z powodów, dla których warto korzystać z pomocy profesjonalisty.

3. Trzy podatki, które musisz znać

Prowadząc Gewerbe, w Twoim rozliczeniu mogą pojawić się trzy główne rodzaje danin:

A. Einkommensteuer (Podatek dochodowy)

To najważniejszy podatek. Płacisz go od swojego osobistego dochodu.

• Kwota wolna od podatku: W Niemczech jest wysoka (w 2024 roku wynosi 11 604 euro dla singla). Jeśli zarobiłeś mniej, podatku dochodowego nie zapłacisz wcale, ale nadal musisz złożyć deklarację.

• Progresja: Im więcej zarabiasz, tym wyższy procent oddajesz (od 14% do 42%, a dla najbogatszych 45%).

B. Umsatzsteuer (Podatek VAT)

Tutaj sprawa zależy od Twoich obrotów.

• Kleinunternehmer (Mały przedsiębiorca): Jeśli Twój obrót nie przekroczył 22 000 euro w roku poprzednim i nie przekroczy 50 000 euro w bieżącym, możesz być zwolniony z VAT. Wystawiasz rachunki netto, nie odprowadzasz VAT-u do urzędu, ale też nie możesz go odliczać od zakupów.

• Regelbesteuerung (Zasady ogólne): Jeśli przekroczysz limity lub dobrowolnie zrezygnujesz ze zwolnienia, musisz składać deklaracje VAT (miesięczne lub kwartalne) oraz roczną deklarację Umsatzsteuererklärung.

C. Gewerbesteuer (Podatek od działalności gospodarczej)

To podatek lokalny, płacony na rzecz gminy, w której masz firmę.

• Dobra wiadomość: Płacisz go dopiero, gdy Twój zysk (nie obrót!) przekroczy 24 500 euro. Poniżej tej kwoty jesteś z niego zwolniony.

Ciąg dalszy oraz pozostałe informacje – w drugiej części naszego artykułu.