Jak Finanzamt sprawdza zeznanie podatkowe Polaka? Mechanizmy kontroli w 2026 roku

Dla wielu Polaków pracujących za Odrą, złożenie deklaracji podatkowej (Steuererklärung) to moment nadziei na wysoki zwrot. Jednak zanim pieniądze trafią na konto, dokumenty trafiają pod lupę niemieckiego urzędnika. W 2026 roku proces ten jest bardziej zautomatyzowany niż kiedykolwiek, a wymiana danych między Polską a Niemcami działa niemal w czasie rzeczywistym.

1. Automatyczna weryfikacja i system ELSTER

Większość deklaracji przechodzi najpierw przez system informatyczny. Algorytmy sprawdzają spójność danych z tym, co urząd już wie. Finanzamt posiada Twoje dane o zarobkach bezpośrednio od pracodawcy (Lohnsteuerbescheinigung), informacje o ubezpieczeniu zdrowotnym oraz zasiłkach (np. Kindergeld). Jeśli kwoty w Twoim zeznaniu różnią się od tych w systemie, deklaracja zostaje skierowana do kontroli ręcznej.

2. Międzynarodowa wymiana informacji (CRS i Dyrektywy UE)

To najważniejszy punkt dla osób posiadających dochody w obu krajach. Dzięki systemom wymiany informacji, Finanzamt ma wgląd w:

• Dochody w Polsce: Jeśli pracowałeś część roku w Polsce, urząd sprawdzi, czy wykazałeś te kwoty. Są one niezbędne do ustalenia tzw. progresji podatkowej.

• Konta bankowe: Niemiecki fiskus może wystąpić o informacje o rachunkach bankowych (Kontenabruf), jeśli podejrzewa, że podatnik zataił znaczące przychody.

3. Kluczowy dokument: Zaświadczenie UE/EOG (Bescheinigung EU/EWR)

Dla Polaka rozliczającego się w Niemczech, to najważniejszy papier. Potwierdza on wysokość dochodów osiągniętych poza Niemcami.

• Co sprawdza urzędnik? Czy zaświadczenie jest podbite przez polski Urząd Skarbowy i czy kwoty zgadzają się z tymi wykazanymi w deklaracji

• Nowość 2026: W niektórych przypadkach (jeśli 90% dochodów pochodzi z Niemiec), procedura jest upraszczana, ale urząd wciąż zachowuje prawo do wyrywkowej kontroli Twojego polskiego PIT-u.

4. Weryfikacja kosztów uzyskania przychodu (Werbungskosten)

Finanzamt szczególnie skrupulatnie przygląda się ulgom, które obniżają podatek. Najczęściej sprawdzane są:

• Dojazdy do pracy (Pendlerpauschale): Urzędnicy mogą zweryfikować odległość za pomocą Google Maps lub poprosić o rachunki np. z warsztatu potwierdzające stan licznika

• Podwójne gospodarstwo domowe (Doppelte Haushaltsführung): Jeśli odliczasz koszty najmu w Niemczech, musisz udowodnić, że w Polsce prowadzisz centrum życiowe i ponosisz tam również koszty utrzymania domu.

• Narzędzia i odzież robocza: Przy standardowych kwotach (ryczałtach) zazwyczaj nie trzeba faktur, ale przy wysokich odliczeniach urzędnik na pewno o nie poprosi.

5. Przechowywanie dokumentów

Nawet jeśli otrzymasz decyzję podatkową (Steuerbescheid) i zwrot, to nie koniec. Masz obowiązek przechowywać rachunki i dowody przez minimum 4 lata. Finanzamt może przeprowadzić kontrolę wsteczną, jeśli pojawią się nowe fakty dotyczące Twoich dochodów.

Co najczęściej wzbudza podejrzenia Finanzamtu?

Wskazówka: Jeśli otrzymałeś pismo z prośbą o wyjaśnienia, nie panikuj. Zazwyczaj masz 4 tygodnie na dosłanie brakujących dokumentów. Ignorowanie listów z urzędu to najkrótsza droga do kary finansowej lub oszacowania podatku na Twoją niekorzyść.

Masz pytania, zadzwoń! Czekamy na Ciebie pod telefonem (+48) 602 370 506 i mailem info@zwrotpodatkow.pl