Dania - system podatkowy, co warto wiedzieć

Dania od lat zajmuje czołowe miejsca w rankingach najszczęśliwszych krajów świata. Dzięki pracującym tam Polakom, krążą legendy o zabieraniu połowy pensji i skomplikowanych formularzach.

Choć podatki w Danii należą do najwyższych w Europie, system ten jest niezwykle przejrzysty, a przy odpowiedniej wiedzy o ulgach – zaskakująco korzystny dla pracowników z Polski.

1. Fundament systemu: Co to jest „Flexicurity”?

Zanim przejdziemy do liczb, warto zrozumieć, za co właściwie płacą podatnicy w Danii. Duński model opiera się na zasadzie flexicurity (połączenie słów flexibility i security).

• Wysokie podatki finansują darmową służbę zdrowia, edukację (również na poziomie wyższym) oraz bardzo wysokie zasiłki dla bezrobotnych.

• W zamian za to rynek pracy jest bardzo elastyczny – łatwo o pracę, ale i łatwo o zwolnienie, co paradoksalnie napędza dynamikę zarobków.

2. Podatki w Danii (2025): Ile realnie znika z wypłaty?

System jest progresywny – im więcej zarabiasz, tym wyższy procent oddajesz państwu. Oto kluczowe liczby na rok 2025:

• AM-bidrag (Arbejdsmarkedsbidrag): To podatek na rynek pracy, który wynosi 8% i jest odliczany od każdej korony brutto, niezależnie od wysokości zarobków.

• Personfradrag (Kwota wolna od podatku): W 2025 roku wynosi ona 51 600 DKK (ok. 31 000 PLN). Jeśli zarobisz mniej w ciągu roku, nie zapłacisz podatku dochodowego (poza wspomnianym 8% AM-bidrag).

• Bundskat (Podatek dolny): Wynosi ok. 12,01%.

• Kommuneskat (Podatek gminny): Zależy od miejsca zamieszkania, średnio wynosi ok. 25%.

• Topskat (Podatek dla najlepiej zarabiających): Jeśli Twoje dochody (po odliczeniu AM-bidrag) przekroczą 611 800 DKK rocznie, od nadwyżki zapłacisz dodatkowe 15%.

3. Ulgi podatkowe dla Polaków

Dla Polaków pracujących w Danii (szczególnie sezonowo lub jako pracownicy transgraniczni) system przewiduje szereg ulg, które potrafią drastycznie obniżyć efektywny podatek.

Ulga transportowa (Kørselsfradrag)

To najpopularniejszy odpis. Jeśli Twoja droga do pracy i z powrotem przekracza 24 km dziennie, przysługuje Ci ulga:

• 25 – 120 km: $2,23\text{ DKK}$ za każdy kilometr.

• Powyżej 120 km: $1,12\text{ DKK}$ za każdy kilometr.

Nie ma znaczenia, czy jeździsz własnym autem, rowerem, czy komunikacją miejską.

Ulga za wyżywienie i zakwaterowanie (Kost og logi)

Jeśli pracujesz z dala od stałego miejsca zamieszkania (w Polsce), możesz odliczyć koszty jedzenia i noclegu. W 2025 roku maksymalna kwota tego odliczenia to 30 500 DKK rocznie. To ogromny bonus dla pracowników sezonowych i budowlanych.

Status „Cross-border”

Jeśli co najmniej 75% Twoich rocznych dochodów pochodzi z Danii, możesz ubiegać się o status pracownika transgranicznego. Pozwala on na wspólne rozliczenie z małżonkiem przebywającym w Polsce (jeśli jego dochody są niskie) oraz na odliczenie np. odsetek od kredytu hipotecznego zaciągniętego w polskim banku.

4. Pułapki i formalności: O czym musisz pamiętać?

Duński urząd skarbowy (Skattestyrelsen) jest nowoczesny, ale bezlitosny dla zapominalskich.

1. Forskudsopgørelse (Karta podatkowa): To dokument, w którym na początku roku deklarujesz przewidywane zarobki. Jeśli zadeklarujesz za mało, na koniec roku czeka Cię dopłata.

2. Årsopgørelse (Rozliczenie roczne): Pojawia się w marcu. To wtedy nanosisz wszystkie ulgi (za dojazdy, diety itp.). Termin na poprawki mija zazwyczaj 1 maja.

3. Rezydencja podatkowa: Jeśli mieszkasz w Danii dłużej niż 183 dni lub masz tam „centrum interesów życiowych”, stajesz się duńskim rezydentem. Pamiętaj, że Polska i Dania mają umowę o unikaniu podwójnego opodatkowania (metoda proporcjonalnego odliczenia), co oznacza konieczność wykazania duńskich dochodów w polskim PIT.

Do kontaktów z urzędem niezbędny jest system MitID (odpowiednik polskiego Profilu Zaufanego). Bez niego załatwienie czegokolwiek online jest praktycznie niemożliwe.

Dania to kraj, w którym podatek nie jest „stratą”, ale inwestycją w wysoką jakość życia, której Polacy pracujący na miejscu doświadczają na każdym kroku – od doskonałych dróg po sprawne urzędy.